Welkom

Albums Update Links YouTube

Contact 

 
De Witte Reus' elke zondagavond actief
 

Evangelische etherpiraat in Harkema voorziet in behoefte


Edze en Anneke in hun ''studio''

De Nederlandse ether staat bepaald niet bol van geestelijke muziek. Wat er in dit door velen geliefde, maar misschien nog wel meer verguisde genre ten gehore wordt gebracht, komt met name uit de koker van de NCRV (Van U wil ik zingen) en de EO, die het mogelijk nog bekender programma "De muzikale Fruitmand" op de vrijdagmorgen uitzendt.

In Friesland komen de liefhebbers van koor- en gospelmuziek, de liederen van Johannes de Heer en de al of niet berijmde psalmen beter aan hun trekken. Vanuit zijn boerderijtje verzorgt Edze Weening, een 28-jarige etherpiraat, samen met zijn vrouw Anneke zijn eigen programma met geestelijke muziek. Deze clandestiene regionale evangelische omroep is iedere zondagavond in de lucht van acht tot één uur. "Ik heb meer zendtijd dan de EO. Tenminste, ik néém meer", zegt Edze Weening.

Een levensgrote zendmast taat als een kruis op het dak van het oude, onder de last der jaren scheefgezakte boerderijtje in Harkerna. Flarden koormuziek waaien door een openstaand raam naar buiten, maar worden overstemd door het nerveuze geblaat van een handvol schapen. Voor Edze Weening achter de 35 Watt sterke zender kan gaan zitten om zijn geliefde muziek uit te zenden moeten eerst de schapen en kalveren nog gevoed worden. "Je moet de kop d'r wel bijhouden", zegt de werkloze bouwvak­ ker, terwijl hij de schapenbiks in de voerbak strooit.

Echtgenote Anneke is binnen druk in de weer om de "studio" in terichten. Eerst moeten de kinderen naar bed geholpen worden, zodat het knusse keukentje omgetoverd kan worden tot studioruimte. Als de baby zijn was beurt heeft gehad, kan de commode gebruikt worden om er de zender, met versterker en voedingsgedeelte, op te plaatsen. De platenspeler past precies in het hoekje van de vensterbank. Wanneer Edze dan achter de knoppen zit en Anneke bij de telefoon is de clandestiene evangelische omroep "De Witte Reus" ("gekke naam eigenlijk, vind ik zelfbij namer inzien", zegt Edze Weening), klaar voor de uitzending.

"Zo gaat het iedere zondagavond", begint Edze het verhaal over zijn geestelijke etherpiraterij. "Ik ben anderhalf jaar geleden met deze hobby begonnen als een aardigheidje. Een buurjongen had zelf zo 'n zendertje gebouwd en ik werd daardoor gewoon gefascineerd. Ik praatte er eens met Anneke over, maar die zag het eerst niet zag zitten. "Je weet dat het verboden is, Edze" , zei ze en ik dacht ja, je hebt gelijk. Maar aan de andere kant, zenden is hier in Harkerna een sport, die bijzonder veel supporters heeft. Ik denk dat er wel ongeveer vijftig geheime zenders hier operen''.

Geestelijk lied

Hoe het ook zij, na verloop van tijd had Edze Weening toch zijn eigen geheime zender. Eerst stuurde hij op gezette tijden Nederlandstalige muziek de ether in, maar ruim een half jaar geleden wierp hij zich op het geestelijke lied. "Wij zijn gereformeerd", vertelt Edze, "en toen ik eens een keer uit de kerk kwam zei iemand: "Edze, je zou eens wat gospelmuziek moeten draaien, man. Dat is hartstikke mooi en Hilversum draait er veel te weinig van". Nou, en zo is het begonnen", aldus zijn onopgesmukte verhaaI.

Edze en Anneke Weening kochten nog wat extra LP's met geestelijke muziek - "we hadden er al een heleboel", zegt de vrouwelijke helft van 't piratenechtpaar - en zette zo hun va te zondagavondprogramma op. In de loop van de tijd kwam er een steeds betere zender en liep alles ook steeds meer gesmeerd. Edze: "De apparatuur die ik nu heb staan is zo'n duizend gulden waard en is storingvrij. Ik vind dat heel erg belangrijk omdat ik andere mensen niet lastig wil vallen met storing op hun televisieontvangers ".
Hoe kijkt het echtpaar aan tegen het illegale gebruik van de ether voor dit doel?

Edze: "Ja, eigenlijk kan het natuurlijk niet. Wij zijn gereformeerd en dan behoor je de overheid te gehoorzamen. Ik heb er alle begrip voor dat het gezag paal en perk moet stellen aan de activiteiten van de etherpjraten, Aan de andere kant... door middel van dit programma brengen we heel veel mensen in contact met het evangelie. En in de bijbel staat toch ook dat wij de blijde boodschap moeten verkondigen. Ik weet via reacties van luisteraars dat wij veel mensen - ook buitenkerkelijken - bereiken en hen iets meegeven. Daarom kan en durf ik in dit geval dwars tegen de overheid in te gaan. Ook omdat wij vinden dat er veel te weinig gedaan wordt op dit gebied. De NCRV zou veel meer kunnen doen, maar laat het na en de EO heeft er geen zendtijd genoeg voor. Wij hebben meer zendtijd dan de EO, te minste ik neem het..."

Toch hebben Edze en Anneke er wel eens een gesprek over gehad met de plaatselijke predikant van de gereformeerde kerk van Harkema, ds. Wybenga. Edze: "Tegen mij zei hij dat ik ook wel eens een preek mocht opnemen om die via mijn "omroepje" uit te zenden. Maar zei dominee erbij, als ze je pakken kan ik niets voor je doen. Dat moetje goed begrijpen. Ds. Wybenga over zijn "illegale schaapjes": "Ik vind het erg moeilijk om in deze het achterste van mijn tong te laten zien. Het gaat tegen het wettig gezag in, dus eigenlijk kan het niet. Edze en Anneke hebben er ook met mij over gesproken en ik moet eerlijk zeggen dat ik het niet helemaal kan afwijzen. Hun programma voorziet duidelijk in een behoefte. Dat merk ik ook aan reacties in de gemeente. Deze mensen proberen op een heel eenvoudige wijze een stuk evangelisatie te bedrijven met hun muziek en geven daarbij erg veel mensen bemoediging en troost."

Ds. Wybenga zegt wel zeker te weten dat/de autoriteiten het echtpaar ontzien. "Als ze dat zouden willen, konden ze Edze en zijn apparatuur zo inrekenen, want iedereen weet dat hij deze uitzending verzorgt. Naam, adres en telefoonnummer worden ook gewoon in de uitzending genoemd, dus ze kunnen hem zo pakken", aldus de Harkemase predikant. Edze daarover: "Ik weet dat de politie hier niet tegen mij is. De dochter van één van de politiemensen vraagt regelmatig een verzoekplaat voor haar vader aan ... "

Anneke Weening schenkt een kop koffie in en presenteert daarbij een stapel post met aanvragen voor platen. "Gemiddeld komen er zo'n veertig brieven per week en op zondagavond nog eens 120 telefoontjes rechtstreeks in de uitzending", vertelt ze.
Uit de reacties blijkt dat het publiek van Edze en Anneke bijzonder blij is met de uitzendingen. Een dame van 90 jaar laat weten dat zij iedere zondagavond tot één uur zit te luisteren. Een vrouw, die al vele jaren ziek op bed ligt, schrijft dankbaar. te zijn voor de troost die ze put uit de muziek die De Witte Reus" ten gehore brengt. "Als ze je ooit pakken, dan ga ik wel in Veenhuizen voor jullie zitten", aldus deze ernstig Zieke vrouw.

Problemen

Edze vertelt hoe ook in toenemende mate mensen die in ernstige problemen zitten, contact met hen opnemen. "Dat laat ik aan Anneke over", zegt de baardige piraat. die zich beter thuis voelt achter de knoppen van zijn zender. Anneke vertelt: "Het is soms om koud van te worden als je hoort hoeveel mensen met ernstige problemen zitten. Ik kan die mensen niet meer helpen dan naar ze te luisteren. Vaak blijkt dat ook genoeg te zijn" een willig oor. "Deze gesprekken kosten erg veel energie", legt Anneke uit, die soms de neiging heeft de fiets te pakken om naar mensen toe te rijden en ze te gaan helpen.

Edze toont mij de enorme hoeveelheid platen, die in de woonkamer liggen opgestapeld. "Sommige zijn bijna stuk gespeeld", vertelt de clandestiene zendamateur. Veel gevraagde nummers blijken te zijn: "Ik wil zingen van mijn Heiland" en "Daar ruist langs de wolken" , waarbij vooral het Urker mannenkoor en het Westlands mannenkoor hoge ogen gooien. Verder zitten er in iedere uitzending platen van het duo Hommy en Emmy uit Emmen, Gert en Hermien en de muziekgroep Sursum Corda uit Den Helder.

Over het luisterbereik weet Edze: "Het programma wordt beluisterd in en buiten Friesland. Er zijn luisteraars in Medemblik en Hoorn, maar ook in Groningerland en de polders". De Witte Reus is inmiddels wel zo bekend bij vriend en vijand dat ook platen maatschappijen al rekening houden met de Friese evangelische omroep van de Weenings

De Witte Reus is inmiddels wel zo bekend bij vriend en vijand dat ook platenmaat­ schappijen al rekening houden met de Friese evangelische omroep van de Weenings. Sommige sturen keurig nieu we platen die op markt komen naar de "studio" in Harkema. Anneke: "Wij worden steeds bekender. Vorige week stonden hier een paar mensen voor de deur uit Leeuwarden. Waren op de snorfiets hier naar toe gekomen om te zien waar "De Witte Reus" woonde.."
Behoefte

Welke verklaring heeft Edze voor het succes van zijn programma?

"Ik denk dat dit alles te maken heeft met behoeften. Blijkbaar is die voor dit genre veel groter dan men veronderstelt. Vergeet ook niet dat er op zondagavond meestal niets bijzonders op de televisie is. Studio Sport is geweest en dan houdt het op. Nou en op dat moment scha­ kel ik "De Witte Reus" in en kom ik in de lucht. Over de toekomst zegt hij: "Binnenkort willen we proberen om een hele preek uit te zenden. Als de andere piraten mij tenminste niet wegdrukken. Een enkele keer zit er wel eens een sexzender vlak tegen de mijne aan en dat is natuurlijk ziet zo'n goede combinatie. Verder willen we eens zien of we nog een zendavond erbij zullen nemen. Dat is mijn grote voordeel boven de EO: ik heb zendtijd genoeg".
"De Witte Reus" is tot in de verre omtrek van Harkema elke zondagavond te beluisteren op de zogenaamde 3-meterband, en wel tussen de 102 en 103 meter op de FM-band.

Friesch Dagblad: Maandag 25 mei 1981


 

www.dekleinekracht.com